ޢަބްދުﷲ ނަޞީޙް
ތައުލީމަކީ އާންމުކޮށް މުދައްރިސުންގެ ފަރާތުން ދަރިވަރުންނަށް މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ގިނަ ކްލާސްރޫމްތަކުގައި މުދައްރިސުން ފިލާވަޅުތައް ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ތައްޔާރުކޮށް، މައުލޫމާތުތައް ސާފުކޮށްދީ، މުގައްރަރު ނިންމައި، އިމްތިހާނުތަކުން ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، މުދައްރިސުން ކުރާ މި ބުރަ މަސައްކަތާއެކުވެސް، ކިޔަވައިދޭ ކަންތައްތައް ދެނެގަތުމަށާއި، ހަނދާން ބެހެއްޓުމަށާއި، ނުވަތަ އަމަލީ މައިދާނުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ގިނަ ދަރިވަރުންނަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ. މި ހަގީގަތުގެ ސަބަބުން، ތައުލީމީ ދާއިރާގެ މާހިރުންނާއި ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކަށް މުހިންމު ހަގީގަތެއް ގަބޫލުކުރަން މަޖުބޫރުވެއްޖެއެވެ. އެއީ، ކިޔަވައިދިނުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އުނގެނުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. އުނގެނުމަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުން ހޯދާ މައުލޫމާތެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އިންސާނާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ވިސްނުމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށާއި ދަރިވަރުންގެ ކާމިޔާބީއަށްޓަކައި ތައުލީމީ ނަފްސާނީ އިލްމު (Educational Psychology) ދެނެގަތުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ތައުލީމީ ނަފްސާނީ އިލްމަކީ ދަރިވަރުން ވިސްނާ ގޮތާއި، އިހުސާސްކުރާ ގޮތާއި، އުޅޭ ގޮތާއި އަދި ތައުލީމީ މާހައުލުގައި އުނގެނޭ ގޮތް ތަފްސީލުކޮށްދޭ އިލްމެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އުނގެނުމަށް އަސަރުކުރާ ސިކުނޑީގެ، އިހުސާސްތަކުގެ، އިޖުތިމާއީ އަދި ހިތްވަރުލައިދޭ ކަންތައްތައް ދިރާސާކުރެއެވެ. އިންސާނާގެ ސިކުނޑިއަކީ ފޯރުކޮށްދޭ މައުލޫމާތުތައް ހުރި ގޮތަށް ނަކަލުކުރާ މެޝިނެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ސިކުނޑި މަސައްކަތް ކުރަނީ ކަންކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަމާއި، އިހުސާސްތަކާއި، ކުރީގެ ތަޖުރިބާތަކާއި، ޝައުގުވެރިކަމާއި އަދި އޮންނަ ގުޅުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މައުލޫމާތުތައް ފުރާނައި، މާނަކޮށް އަދި އާ މާނަތައް އުފައްދައިގެންނެވެ. މަޝްހޫރު ނަފްސާނީ އިލްމުވެރިޔާ ޖީން ޕިއާޖޭ ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ދަރިވަރުންނަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ބަލައިގަންނަ ބައެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ މާހައުލާ ގުޅިގެން އަމިއްލައަށް އުނގެނުން ބިނާކުރާ ބައެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ކާމިޔާބު ކިޔަވައިދިނުމަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ ދަރިވަރުންގެ ވިސްނުމާއި، އިހުސާސްތަކާއި، އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތައް ބައިވެރިވާ ފަދަ މާނަހުރި އުނގެނުމުގެ ތަޖުރިބާތަކެއް އުފެއްދުމެވެ.
އުނގެނުމަށް އަސަރުކުރާ އެންމެ މުހިންމު އެއް ނަފްސާނީ ކަމަކީ ސަމާލުކަމެވެ. ދަރިވަރުންގެ ވިސްނުން ފިލާވަޅަށް ހުއްޓިފައި ނެތްނަމަ، އެދެވޭ ގޮތެއްގައި އެކުދިންނަކަށް ނުއުނގެނެވޭނެއެވެ. މިހާރުގެ ކްލާސްރޫމްތަކުގައި ސަމާލުކަން ގެއްލޭ ފަދަ ކަންތައްތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. ފޯނާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާއާއި، ނަފްސާނީ ބުރަބޮޑުވުމާއި، ވަރުބަލިކަމާއި އަދި މާހައުލުގެ ތަފާތު ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ސަމާލުކަން ކުޑަވެއެވެ. ކިތަންމެ މޮޅު ފިލާވަޅެއް ނަމަވެސް، ދަރިވަރުންގެ ސަމާލުކަން ނެތްނަމަ އޭގެ ނަތީޖާ ފެންނާނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ. ނަފްސާނީ އިލްމުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ސަމާލުކަމަކީ ހަނދާނާއި ވިސްނުމަށް ހުޅުވައިދޭ ދޮރާއްޓެވެ. ދަރިވަރުން އުނގެނުމުގެ ހަރަކާތްތަކަށް ސަމާލުކަންދޭ ނަމަ، މައުލޫމާތުތައް ސިކުނޑީގައި ރައްކާކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުވެ، ގިނަ ދުވަހު ހަނދާނުގައި ހުރެއެވެ. އެހެންކަމުން، މުދައްރިސުން ބޭނުންކުރަންވާނީ ސުވާލުކުރުމާއި، ކުދިން ބައިވެރިވާ ހަރަކާތްތަކާއި، ވާހަކަ ކިޔައިދިނުމާއި، ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯ ފަދަ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކުދިންގެ ޝައުގުވެރިކަން ދަމަހައްޓާނެ އުކުޅުތަކެވެ. ހަމައެކަނި މުދައްރިސު ވާހަކަދައްކާ ގޮތަށް ކުރިއަށްގެންދާ ފިލާވަޅުތަކަށްވުރެ، ކުދިން ބައިވެރިކޮށްގެން ނަގައިދޭ ފިލާވަޅުތަކުގެ ނަތީޖާ މާ ރަނގަޅެވެ.
އިހުސާސްތަކަކީވެސް އުނގެނުމުގައި ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އިންސާނާގެ އިހުސާސްތައް އޭނާގެ ހަނދާނާއި، ޝައުގުވެރިކަމާއި އަދި ވިސްނުމުގެ ގާބިލިއްޔަތާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވެއެވެ. ދަރިވަރުން ކަންބޮޑުވެ، ހާސްވެ ނުވަތަ ބިރުގެންފައި ތިބޭ ނަމަ، ސިކުނޑިއަށް މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ބާރު ދަށްވެއެވެ. އެއާ ހިލާފަށް، އުފާވެރިކަމާއި، ކަންކަން ދެނެގަތުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރުގެ ސަބަބުން އުނގެނުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ނަފްސާނީ ގޮތުން ރައްކާތެރި މާހައުލެއްގައި ދަރިވަރުން ސުވާލުކުރުމަށާއި، ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް ޖެހިލުމެއް ނުވާނެއެވެ. އޯގާތެރިކަމާއި، ހިތްވަރުދިނުމާއި، ކެތްތެރިކަން އިސްކުރާ މުދައްރިސުންނަކީ އުނގެނުމަށް އެންމެ ފަހި މާހައުލެއް އުފައްދައިދޭ ފަރާތްތަކެވެ. ދަރިވަރުންނަށް އިހުތިރާމް ލިބި، އެކުދިންގެ އަގު ވަޒަންކުރެވޭ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭ ނަމަ ކާމިޔާބީގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ.
ޝައުގުވެރިކަން ނުވަތަ މޯޓިވޭޝަނަކީވެސް ތައުލީމީ ނަފްސާނީ އިލްމުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ. އުނގެނުމުގެ ބޭނުމެއް ނުވަތަ މަގުސަދެއް ނުފެންނަ ކުދިން ފިލާވަޅުތަކާ ދުރުވެއެވެ. މިއީ އަމިއްލަ ޝައުގުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އިނާމާއި މާކްސް ފަދަ ބޭރުގެ އެއްޗަކަށްޓަކައި ކުރާ ކަމަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އަމިއްލަ ޝައުގުވެރިކަމުގައި އުނގެނޭ ކުދިންގެ ވިސްނުން މާ ތޫނެވެ. މުދައްރިސުންނަށް ކުދިންގެ ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުކުރެވޭނީ ފިލާވަޅުތަކަކީ އަމަލީ ދިރިއުޅުމާ ގުޅުންހުރި ކަންކަން ކަމުގައި ހަދައިގެންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މުދައްރިސުންނާއި ދަރިވަރުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުމަކީވެސް އުނގެނުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އިންސާނުންނަކީ އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅިގެން އުޅޭ ބަޔަކަށްވާއިރު، މުދައްރިސުން އެކުދިންނަށް އަޅާލާކަން ގަބޫލުކުރެވޭ ނަމަ ކިޔެވުމަށް ބަހައްޓާ ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުވެއެވެ. އިތުބާރާއި އިހުތިރާމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ގުޅުމެއް އޮތުމަކީ ދަރިވަރުންނަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަތުމަށް ލިބޭ ހިތްވަރެކެވެ.
ޒަމާނީ ތައުލީމީ އުކުޅުތަކުގައި ބޮޑަށް އިސްކަންދެނީ ދަރިވަރުންނަށް މަރުކަޒުކޮށްގެން ކިޔަވައިދިނުމަށެވެ. މީގެ މާނައަކީ މުދައްރިސަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތުދޭ މީހެއްގެ ބަދަލުގައި، އުނގެނުމުގެ މަގު ދައްކައިދޭ މީހަކަށް ވުމެވެ. ދަރިވަރުން އަމިއްލައަށް ކަންކަން ހޯދައި، މަޝްވަރާކޮށް، މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުން އުނގެނުން މާ ފުރިހަމަވެއެވެ.
ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުންވެސް އުނގެނުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވެއެވެ. ރަނގަޅު ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުންވެސް އުނގެނުމުގެ ނަފްސާނީ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވެއެވެ. ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް ރަނގަޅު ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްފިނަމަ، ދަރިވަރުންގެ ބައިވެރިވުމާއި، އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ ރޫހު އިތުރުވެ، މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ފަސޭހަވެގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް، މާ ގިނަ ވަގުތު ސްކްރީންތަކަށް ހުސްވުމާއި، ސަމާލުކަން ގެއްލޭ ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވުމަކީ ކުދިންގެ ވިސްނުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، މުދައްރިސުން ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރަންވާނީ ދަރިވަރުންނަށް މާނަހުރި އަދި ބައިވެރިވެވޭ ފަދަ އުނގެނުމުގެ ތަޖުރިބާތަކެއް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަގުސަދުގައެވެ.
ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ، ތައުލީމީ ނަފްސާނީ އިލްމުން ހަނދާންކޮށްދެނީ އުނގެނުމަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކަކުން ނިންމާލެވޭ މުއާމަލާތެއް ނޫން ކަމާއި، އެއީ އިންސާނީ ތަޖުރިބާއެއް ކަމެވެ. ދަރިވަރުންނަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތުން ފުރާލަންޖެހޭ ހުސް ތަށިތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ އިހުސާސްތަކާއި، ތަޖުރިބާތަކާއި، ހުވަފެންތަކާއި، ބިރުވެރިކަމާއި އަދި ދުނިޔެ ދެނެގަންނާނެ އަމިއްލަ ގޮތްތަކެއް ހުންނަ ފަރުދުންނެވެ. ކާމިޔާބު ތައުލީމެއް ފޯރުކޮށްދެވޭނީ، އުނގެނުމުގެ މި އިންސާނީ ބައިތައް ދެނެގަނެ، ދަރިވަރުންނަށް ހިތްވަރު ލިބި، އެކުދިންގެ އަގު ވަޒަންކުރެވޭ ފަދަ މާހައުލެއް ބިނާކޮށްގެންނެވެ.
ޒަމާނީ ކްލާސްރޫމްތަކުގައި ކިޔަވައިދިނުމާއި އުނގެނުން ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ތައުލީމީ ނަފްސާނީ އިލްމު ދެނެގަތުމަކީ މަޖުބޫރު ކަމެކެވެ. ސަމާލުކަމާއި، އިހުސާސްތަކާއި، ޝައުގުވެރިކަމާއި އަދި ގުޅުންތަކަކީ ދަރިވަރުން އުނގެނޭ ގޮތް ބައްޓަންކުރާ މުހިންމު ބައިތަކެވެ. މޮޅު ކިޔަވައިދިނުމަކީ ހަމައެކަނި ފިލާވަޅުތައް ނިންމާލުމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ދަރިވަރުންނަށް އެ މައުލޫމާތުތައް ފުންކޮށް ދެނެގަނެވި، އެއާ ގުޅުން އުފެއްދި، އަދި އަމަލީ ދިރިއުޅުމުގައި ބޭނުންކުރަން އެނގުމެވެ. މުދައްރިސުން ދަރިވަރުންގެ ވިސްނުމާއި އިހުސާސްތަކަށް އިސްކަންދީގެން ކިޔަވައިދޭނަމަ، އެ ތައުލީމަކީ ދަރިވަރުންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލާނެ ވަރުގަދަ ވަސީލަތަކަށް ވާނެއެވެ. ދަރިވަރުން ކްލާސްރޫމުގައި އުނގަންނައިދޭ ބައެއް ފިލާވަޅުތައް ހަނދާން ނެތިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އުނގެނުމުގެ ތެރެއިން އެކުދިންނަށް ކުރެވުނު އިހުސާސްތައް ދުވަހަކުވެސް ހަނދާނަކުން ނުފިލާނެއެވެ. ނަފްސާނީ އިލްމު ތައުލީމަށް ބަދަލުވަނީ މި ހިސާބުންނެވެ.
advertisment
ހިޔާލު