ކިޔަވައިދިނުމާއި އުނގެނުމުގެ ނަތީޖާގެ ފަރަގު ކުޑަކުރުން: އިލްމީ އަދި އިސްތިރާތީޖީ ނަޒަރަކުން

ޢަބްދުﷲ ނަޞީޙް

ދުނިޔޭގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމުތަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ދުސްތޫރީ އެއް ގޮންޖެހުމަކީ، މުދައްރިސު އުގަންނައިދޭ މިންވަރާއި ދަރިވަރުގެ ފަހުމަށް (ވިސްނުމަށް) އަންނަ ބަދަލާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގެވެ. މުޤައްރަރުތައް ފަރުމާކުރުމާއި، މުދައްރިސުންގެ އިޚްލާޞްތެރި މަސައްކަތްތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، އުނގެނުމުގެ ނަތީޖާ ގިނަފަހަރަށް ފެންނަނީ އުންމީދުކުރާ މިންވަރަށްވުރެ ފަނޑުކޮށެވެ. މީގެން ދޭހަކޮށްދެނީ، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ހަރަކާތަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އުނގެނުން ފުރިހަމަވުން ނޫންކަމެވެ. މި ފަރަގު ނައްތާލުމަށްޓަކައި، މުޤައްރަރާއި، ތަޢުލީމީ އުކުޅުތަކާއި، ވަޒަންކުރުމުގެ ނިޒާމު، އެކަތި އަނެކައްޗާ މުތާބިޤުވުން (ގުޅި ލާމެހުން) ކޮންމެހެން މަޖުބޫރެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ތަޅުދަނޑިއަކީ ޖޯން ބިގްސް ތަޢާރަފުކުރެއްވި 'ބިނާކުރަނިވި ގުޅުން' ނުވަތަ (Constructive Alignment) އެވެ. މީގެ މާނައަކީ އުނގެނުމުގެ މަޤްޞަދުތަކާއި، ކިޔަވައިދޭ ގޮތްތަކާއި، އަދި ނަތީޖާ ވަޒަންކުރާ މިންގަނޑުތަކަކީ އެއް އަމާޒަކަށް މިސްރާބު ހިފާފައިވާ ކަންކަމަށް ވުމެވެ. މުދައްރިސު ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ ލަނޑުދަނޑި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށް، އެކަމަށް މަގުފަހިވާނެ ހަރަކާތްތައް ފަރުމާކުރުމުން، ދަރިވަރުންގެ ކިބައިގައި އުފެދޭ އޮޅުންބޮޅުންތައް ފިލައި، ކާމިޔާބީގެ އައްސޭރިއަށް ވާސިލުވުމަށް ފަސޭހަވެއެވެ.

މި ފަރަގު ބޮޑުވާ އަނެއް ސަބަބަކީ، ހަމައެކަނި މުދައްރިސުގެ ދައުރަށް ބަރޯސާވާ (Teacher-centered) މުސްކުޅި އުސޫލުތައް ދޫކޮށްނުލެވުމެވެ. ޒަމާނީ ދިރާސާތަކުން ބާރުއަޅަނީ ދަރިވަރުން އަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވާ (Student-centered) އުސޫލުތަކަށެވެ. ސުވާލުކޮށްގެން ކަންކަން ހޯދުމާއި، ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމާއި، މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ ހުނަރު އަށަގެންނެވުމަކީ އުނގެނުން ދެމެހެއްޓެނިވި ކުރާނެ ކަންކަމެވެ. ފިންލޭންޑް ފަދަ ތަޢުލީމީ ގޮތުން ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކުން އިސްކަންދެނީ ދަރިވަރުންގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަށާއި، އުފެއްދުންތެރި ވިސްނުމަށެވެ.

ވަޒަންކުރުމުގެ ނިޒާމަކީވެސް އުނގެނުމުގެ ނަތީޖާއަށް ނުފޫޒުފޯރުވާ މުހިންމު ބަހާއެކެވެ. ހަމައެކަނި އިމްތިޙާނުގެ ކަރުދާހަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކިޔަވައިދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، 'ފޯމެޓިވް އެސެސްމަންޓް' ނުވަތަ ކިޔަވައިދެމުންދާއިރު ދަރިވަރުގެ ކުރިއެރުން ވަޒަންކުރުމުގެ އުސޫލު އިސްކުރަންޖެހެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުގެ ކިބައިގައި ހުރި އުނިކަންތައްތައް ވަގުތުން ދެނެގަނެވި، އެކަންކަން އިޞްލާޙުކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބިގެންދެއެވެ.

މުދައްރިސުންގެ ފެންވަރާއި ޤާބިލުކަމަކީ މި ފަރަގު ކުޑަކުރުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ތަނބެވެ. މާއްދީ ޢިލްމުގެ އިތުރުން، އެ ޢިލްމު ދަރިވަރުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭނެ ފަންނީ ހުނަރުތައް މުދައްރިސުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަންޖެހެއެވެ. މެދުނުކެނޑި ފަންނީ ތަމްރީނު ދިނުމާއި، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އަހުލުވެރިކުރުވުމަކީ ސިންގަޕޫރު ފަދަ ޤައުމުތަކުން ނަމޫނާ ދައްކަމުންދާ ކަންކަމެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ދަރިވަރުންގެ މެދުގައި ހުންނަ ތަފާތުތަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެވެސް އުނގެނުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާ ގުޅޭގޮތަށް ކިޔަވައިދިނުން (Differentiated Instruction) ބައްޓަންކުރުމަކީ ހަމަހަމަކަން ގާއިމުކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ހަމައެހެންމެ، ސްކޫލްތަކުގެ އިސްވެރިންގެ ހަރުދަނާ ލީޑަރޝިޕާއި، ބެލެނިވެރިންނާއި މުޖުތަމަޢުގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަކީ، ތަޢުލީމީ އަމާޒުތައް ހާސިލުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މަދަދުވެރި މާޙައުލެއް އުފައްދައިދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ކިޔަވައިދިނުމާއި އުނގެނުމުގެ ފަރަގު ކުޑަކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުގައި ލިޔެފައިވާ އެއްޗެއް ކިޔައިދީގެނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އުނގެނުމުގެ ހުރިހާ ބަހާތަކެއް އެއް އަމާޒަކަށް ފަރުމާކޮށް، ދަރިވަރުގެ ފަންނީ އަދި ނަފްސާނީ ކުރިއެރުމަށް އިސްކަންދީގެންނެވެ. މި ފަރަގު ނައްތާލެވިގެން މެނުވީ، މާދަމާގެ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާނެ ޤާބިލު، އުފެއްދުންތެރި ޖީލެއް ބިނާއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.