ތަރުބަވީ ތަޢުލީމު: އިންސާނީ ކަރާމަތާއި އިޖުތިމާޢީ ތަމައްދުނުގެ ރޫޙީ ބިންގާ

ޢަބްދުﷲ ނަޞީޙް

އިންސާނީ ތާރީޚުގެ ސަފުޙާތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، އުންމަތްތަކުގެ އުޖާލާކަމާއި ފަނާވުން ބިނާވެފައިވަނީ އެ ބައެއްގެ ކިބައިގައި ހުރި ޢިލްމީ ފެންވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް، އެ ބައެއްގެ ކިބައިގައި ހުރި ތަރުބަވީ އަދި އަޚްލާޤީ ސިފަތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ތަޢުލީމަކީ ހަމައެކަނި ސިކުނޑީގެ ކާނާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނާގެ ރޫޙާއި، ނަފްސާއި، އަދި ބުއްދި އެކުއެކީގައި ފައްކާކޮށްދޭ "ތަރުބަވީ" ޕްރޮސެސްއެކެވެ. މި ޒަމާނުގެ ފަންނީ ދުނިޔޭގައި "ތަރުބަވީ ތަޢުލީމު" (Holistic Tarbiya) ވެފައިވަނީ މުޖުތަމަޢެއްގެ ދެމިއޮތުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި، އިންސާނީ ތަރައްޤީގެ ތަޅުދަނޑިއަށެވެ.

ތަރުބަވީ ތަޢުލީމުގެ ފަލްސަފާ: މަޢުލޫމާތުން އިޞްލާޙަށް

ތަރުބަވީ ތަޢުލީމުގެ މައިގަނޑު މަފްހޫމަކީ އިންސާނާގެ ޠަބީޢީ ހުރިހާ ސިފަތަކެއް ހަމަހަމަކަމާއެކު ތަރައްޤީކުރުމެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި "ޓްރާންސްމިޝަން އޮފް ނޮލެޖް" ނުވަތަ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ "ޓްރާންސްފޯމޭޝަން އޮފް ކެރެކްޓަރ" ނުވަތަ އުޅުމާއި ސުލޫކަށް އިޞްލާޙީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމެވެ. އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތުގެ އަލީގައި ބަލާއިރު، މީގެ މަޤްޞަދަކީ އިންސާނާގެ ކިބައިގައިވާ "ފިޠުރަތު" ނުވަތަ ސާފުކަން ހިމާޔަތްކޮށް، އޭނާއަކީ އިލާހީ މަންހަޖަށް ތަބާވާ، އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ޒިންމާދާރު ފަރުދަކަށް ހެދުމެވެ.

އިލްމީ ހެކިތަކާއި ދުނިޔެވީ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި

ޒަމާނީ ސައިކޮލޮޖީއާއި ތަޢުލީމީ ދިރާސާތަކުން މިހާރު ކަށަވަރުކޮށްދެނީ، އިންސާނާގެ ކާމިޔާބީގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރަނީ އޭނާގެ "އެގްޒެކެޓިވް ފަންކްޝަން" ތަކާއި "ސޯޝަލް-އިމޯޝަނަލް ލާނިންގ" (SEL) ކަމެވެ.

އީ.ކިއު (EQ) އާއި އައި.ކިއު (IQ) ގެ ތަފާތު: ހާވާޑް ބިޒްނަސް ރިވިއުއިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މަތީ މަޤާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންގެ ކާމިޔާބީގެ 90 އިންސައްތަ ބިނާވެފައިވަނީ އެމީހުންގެ "އިމޯޝަނަލް އިންޓެލިޖެންސް" ނުވަތަ ތަރުބަވީ ގާބިލުކަމުގެ މައްޗަށެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ތިމާގެ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި، އެހެންމީހުންގެ އިޙްސާސްތައް ދެނެގަތުމަކީ ވަޒީފާގެ މައިދާނުގައި ފަންނީ ހުނަރަށްވުރެ މާ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެވޭ ކަމެއް ކަމެވެ.

ޖަޕާނުގެ ތަޖުރިބާ: ޖަޕާނުގެ "ގަކޫޝޫ ޝިޑޯ ޔޯލީ" (Course of Study) ބިނާވެފައިވަނީ "ޗީ-ތައި-ގި" (Chi-Tai-   Gi) މި ތިން އަސާސަށެވެ. އެއީ ބުއްދިއާއި، ހަށިގަނޑާއި، އަދި ރޫޙެވެ. ޖަޕާނުގެ މަދަރުސާތަކުގައި ކުދިން އަމިއްލައަށް ކްލާސްރޫމްތައް ސާފުކުރުމާއި، މެންދުދުރުގެ ކެއުން އަމިއްލައަށް ތައްޔާރުކޮށް ބެހުމަކީ ތަރުބަވީ ތަޢުލީމުގެ ތެރެއިން "މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުން" ދަސްކޮށްދޭ ގޮތެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ އަމާން، އަދި އެކަކު އަނެކަކަށް އެންމެ އިޙްތިރާމްކުރާ މުޖުތަމަޢަކަށް އެ ޤައުމު ވުމެވެ.

ތަރުބަވީ ޖީލެއް ބިނާކުރުމުގެ ޢަމަލީ ސުމާރީ

ފުރިހަމަ ތަރުބަވީ ޖީލެއް ބިނާކުރުމަކީ ހަމައެކަނި މުޤައްރަރެއްގައި ލިޔެލާ ބަސްތަކަކުން ވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަށްޓަކައި އިސްތިރާތީޖީ ފިޔަވަޅުތަކެއް ބޭނުންވެއެވެ.

ނަމޫނާ އިމާމުކުރުން (Leadership by Example): ތަރުބިއްޔަތަކީ "ދަސްކޮށްދޭ" އެއްޗަކަށްވުރެ ބޮޑަށް "ނަކަލުކުރެވޭ" އެއްޗެކެވެ. މައިންބަފައިންނާއި މުދައްރިސުންނަކީ ތެދުވެރިކަމާއި، ވަގުތަށް ކަމޭހިތުމާއި، އަދަބުވެރިކަމުގެ ދިރިހުރި މިސާލުތަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ލަފްޒީ އިރުޝާދަށްވުރެ ޢަމަލީ ސިފަ ކުއްޖާގެ ނަފްސަށް ކުރާ އަސަރު މާ ފުންވެފައި ދެމިހުރެއެވެ.

ކެތްތެރިކަމާއި ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރުން (Grit & Self-Regulation): ސްޓެންފޯޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ މަޝްހޫރު "މާޝްމެލޯ އެކްސްޕެރިމެންޓް" އިން ދައްކާގޮތުގައި، ކުޑައިރުއްސުރެ އަމިއްލަ އެދުންތައް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ކެތްތެރިވާން ދަސްކުރާ ކުދިން ބޮޑުވުމުން ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ދާއިރާއަކުން ކާމިޔާބުވެއެވެ. މިފަދަ ސިފަތައް އުނގަންނައިދޭނެ ހަރަކާތްތައް ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގައި ހިމަނަންޖެހެއެވެ.

އަގުތަކަށް ބިނާވި މަންހަޖު (Value-Based Curriculum): ހިސާބު، ސައިންސް ނުވަތަ ބަހުގެ ފިލާވަޅުތަކުގެ ތެރެއިންވެސް އަޚްލާޤީ މެސެޖުތައް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ. މިސާލަކަށް، ތާރީޚު ކިޔަވައިދޭއިރު އިންސާފާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ ނަތީޖާ ދަސްކޮށްދިނުމެވެ.

ޚިދުމަތުގެ ރޫޙު އަށަގަންނުވައިދިނުން: މުޖުތަމަޢަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ (Community Service) ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ތެރެއިން، އަނެކުންގެ ތަކުލީފުތައް ދެނެގަނެ، އެހީތެރިވުމުގެ އާދަ އަށަގަންނުވައިދިނުމެވެ.

ނިންމުން

ތަރުބަވީ ތަޢުލީމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ބިންގަލެވެ. ޢިލްމަކީ އިންޖީނު ކަމަށްވާނަމަ، ތަރުބިއްޔަތަކީ އެ އިންޖީނު ހަމަމަގުން ދުއްވައިދޭ ހުންގާނެވެ. ހުންގާނެއް ނެތް އިންޖީނަކީ ނުރައްކާތެރި އެއްޗަކަށް ވާފަދައިން، ތަރުބިއްޔަތެއް ނެތް ޢިލްމަކީވެސް މުޖުތަމަޢު ފަސާދަކޮށްލާނެ އެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމީ ތަޢުލީމީ ފަލްސަފާ ބިނާކުރަންޖެހެނީ ހަމައެކަނި "ވަޒީފާއަށް ތައްޔާރު" ޖީލެއް އުފެއްދުމުގެ މައްޗަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، "ދިރިއުޅުމަށް ތައްޔާރު"، އަދި އާޚިރަތާއި ދުނިޔެ ބާއްޖަވެރިކުރާނެ ތަރުބަވީ ޖީލެއް ބިނާކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. މިއީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އަމާނާތެވެ.