މުދައްރިސުންގެ މަސައްކަތުގެ ބުރަކަމުން ނަތީޖާގެ ފޮނިކަމަށް: އުނގަންނައިދިނުމުގެ ފަލްސަފާ ބަދަލުކޮށްލެވިދާނެ ހަތް އަސާސް

މޫސާ ނިމާލް

އަދުގެ ދިވެހި ތަޢުލީމީ އުފުގުން ފެންނަމުންދަނީ މުދައްރިސުންގެ ނިހާއީ ބުރަ މަސައްކަތާއި، ނުހަނު އިޚްލާޞްތެރި ގުރުބާނީތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނިސްބަތުން، ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމުގެ ނަތީޖާއަށް އަންނަ ހެޔޮ ބަދަލުތަކާ މެދު މިއަދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. ގިނަ މުދައްރިސުން އުޅެނީ "އޯވަރވޯކިންގ" ނުވަތަ ކެތްނުކުރެވޭ ފަދަ ބުރަ މަސައްކަތެއްގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ތަޢުލީމީ ނަތީޖާ (Performance) ހުރީ އެދެވޭ ފަންތިއެއްގައެއް ނޫނެވެ.

މަޝްހޫރު ތަޢުލީމީ މާހިރު އެފްރެ ޓޮމް ސެމިއެލްގެ ދިރާސީ ހޯދުންތަކަށް ބަލާއިރު، މި މައްސަލައިގެ ހަގީގީ ހައްލަކީ ކުރާ މަސައްކަތް އިތުރުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އުނގަންނައިދިނުމުގެ "މިސްރާބު" ނުވަތަ "ޝިފްޓް" ބަދަލުކޮށްލުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ މަންހަޖުގެ މަޤްޞަދުތަކާ ފުރިހަމައަށް ގުޅިލާމެހިފައިވާ މި އިންގިލާބީ ހަތް ބަދަލަށް އަލިއަޅުވާލަމާ ހިނގާށެވެ.
މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުން ނަތީޖާ ބައްޓަންކުރުމަށް (From Content to Outcomes)
ދިވެހި މަންހަޖު ބިނާވެފައިވަނީ "ގާބިލިއްޔަތުތަކުގެ" (Competencies) މައްޗަށެވެ. މުދައްރިސުންގެ އަމާޒަކަށް ވާންޖެހޭނީ "ކިޔަވައިދޭނެ މައުލޫމާތު" އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކްލާސް ނިމިގެން ދަރިވަރު ނުކުންނައިރު، އޭނާގެ ކިބައިގައި ހުންނަންޖެހޭ ސިފަތަކާއި ކުރަން އެނގޭނެ ކަންކަމެވެ. މައުލޫމާތަކީ ވަގުތީ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް، 'އައުޓްކަމް' ނުވަތަ ނަތީޖާއަކީ ދަރިވަރުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތަށް އަންނަ ދާއިމީ ބަދަލެކެވެ.

2. ތަކުރާރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑެއް (Structure over Repetition)
ދަރިވަރުންނަށް ފަހުމްނުވެގެން އެއް ވާހަކައެއް ބާރަށް ތަކުރާރުކުރުމަކީ ހަކަތަ ބޭކާރުވުމެވެ. ކާމިޔާބު އުނގަންނައިދިނުމަކީ ފިލާވަޅު ރާވާފައިވާ "އޮނިގަނޑު" (Structure) ހަރުދަނާކުރުމެވެ. ސާފު ފްލޯއެއްގެ ތެރެއިން، ލޮލަށް ފެންނަ ކުރެހުންތަކާއި (Visuals) އަދި މަރުހަލާތަކަކަށް (Scaffolding) ފިލާވަޅު ބަހާލުމުން، މުދައްރިސުގެ އަޑަށްވުރެ ބޮޑަށް، ފިލާވަޅުގެ އޮނިގަނޑު ދަރިވަރުގެ އުނގެނުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.

3. ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި މާހައުލު ފަރުމާކުރުން (Environment over Control)
ކްލާސް ރޫމް މެނޭޖްކުރުމަކީ 35 ކުދިންގެ ސިކުނޑި "މެނުއަލްކޮށް" ހިފެހެއްޓުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނަފްސާނީ ގޮތުން މުދައްރިސު ބަލިކޮށްލާނެ ކަމެކެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކްލާހުގައި އުސޫލުތަކަކާއި (Routines) ނިޒާމުތަކެއް ގާއިމުކުރާށެވެ. މުދައްރިސުގެ އިހުސާސްތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، ކްލާހުގެ "ސިސްޓަމް" އިން ދަރިވަރުންގެ އުޅުން ބައްޓަންކުރަން ދޫކޮށްލާށެވެ. ރަނގަޅަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ މާހައުލެއް އަމިއްލައަށް ހިނގާނެއެވެ.

4. ވާހަކަ މަދުކުރުން: ދަރިވަރުންގެ ވިސްނުން އިސްކުރުން (Less Talk, More Extraction)
މުދައްރިސު ވާހަކަދައްކާ މިންވަރު ގިނަވިވަރަކަށް، ދަރިވަރުގެ ފިކުރީ ހަކަތަ ދަށަށްދެއެވެ. ދިވެހި މަންހަޖު ބާރުއަޅަނީ "ދަރިވަރުން އިސްވާ" (Student-centered) އުނގެނުމަށެވެ. މުދައްރިސުގެ ދައުރަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ދިނުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ސުވާލުކުރުމާއި މަޝްވަރާގެ ތެރެއިން ދަރިވަރުންގެ ކިބައިގައިވާ ފިކުރީ ގާބިލިއްޔަތު ނެރުމެވެ.

5. ފިކުރީ ބުރަ ދަރިވަރުންނަށް ދޫކޮށްލުން (Transfer the Thinking)
މުދައްރިސު ހުރިހާ މައްސަލައެއް ހައްލުކޮށްދީ، ހުރިހާ ކުށެއް އިސްލާހުކޮށްދޭނަމަ، ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑިތައް ކަންނެތްވެއެވެ. އުނގެނުމަކީ 'އުނދަގޫ' މަސައްކަތެކެވެ. ދަރިވަރުންނަށް "ޕްރޮޑަކްޓިވް ސްޓްރަގަލް" ނުވަތަ އުފެއްދުންތެރި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ފުރުސަތު ދޭށެވެ. ދަރިވަރު ކުޑަކޮށް ނަމަވެސް ސިކުނޑި ގާނާލައި، މަސައްކަތެއް ނުކުރާނަމަ، ހަގީގީ ކުރިއެރުމެއް ނާންނާނެއެވެ.

6. މިންކުރަންވީ މާހިރުކަން (Mastery over Syllabus)
"ސިލަބަސް ނިންމާލުމަކީ" ކާމިޔާބީއެއް ކަމަށް ދެކޭ ދެކުން ބަދަލުކުރަންޖެހެއެވެ. ހަގީގީ ކާމިޔާބީއަކީ ދަރިވަރުންނަށް އެ އެއްޗެއް ފުރިހަމައަށް ދަސްވެ، އަމިއްލައަށް އެކަން ކުރަން އެނގުމެވެ. މުދައްރިސުގެ އެހީއާ ނުލައި ދަރިވަރުންނަށް އަމިއްލައަށް ކަމެއް ކުރަން ނޭނގޭނަމަ، އޭގެ މާނައަކީ އަދި އުނގަންނައެއް ނުދެވެއެވެ.

7. ނިޒާމީ ވަސީލަތްތަކެއް ބިނާކުރުން (Build Once, Use Forever)
ކޮންމެ ދުވަހަކު އާ އެއްޗެއް ތައްޔާރުކުރުމަކީ ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ. މުދައްރިސުންނަކީ 'އެސެޓް' ނުވަތަ ވަސީލަތްތައް ބިނާކުރާ ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ފިލާވަޅު ރާވާނެ ނަމޫނާތަކާއި، ހަރަކާތްތަކުގެ ބޭންކުތައް ފަދަ ނިޒާމުތައް ގާއިމުކުރުމުން، ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ލުއިވެ، އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ.

ނިންމުން:
ތަޢުލީމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ މުދައްރިސަކީ ގައުމުގެ ބިނާގެ މޭސްތިރިއެކެވެ. އެ މޭސްތިރިންގެ ހަކަތައާއި ވަގުތަކީ ގައުމީ އަމާނާތެކެވެ. އެފްރެ ޓޮމް ސެމިއެލްގެ މި ހަތް އަސާސަކީ، މުދައްރިސުންގެ މަސައްކަތުގެ ބުރަކަން ކުޑަކޮށް، ދަރިވަރުންގެ ނަތީޖާގެ ފޮނިކަން އިތުރުކޮށްދޭނެ ތަހުޒީބީ ފަލްސަފާއެކެވެ. މިއީ މިއަދުގެ ދިވެހި މުދައްރިސުންނަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި، އިންގިލާބީ ބަދަލެކެވެ.