އެކުވެރިންގެ ނޭދެވޭ ނުފޫޒުން ސަލާމަތްވެ، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ހަރުދަނާ ޝަޚްސިއްޔަތެއް ބިނާކުރުން

ސަމާ އިބްރާހިމް ދީދީ

ކިޔެވުމުގެ ދުވަސްވަރަކީ ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެވެސް ހަޔާތުގައި އަންނަ އެންމެ ނާޒުކު އަދި އެންމެ މުހިންމު އެއް ބިންގަލެވެ. މި މަރުހަލާގައި ކުދިންގެ އުޅުމަށާއި ވިސްނުމަށް އެންމެ ބޮޑު އަސަރެއް ފޯރުވަނީ އެކުގައި އުޅޭ ރަހުމަތްތެރިންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން އުފެދޭ "ޕިއަރ ޕްރެޝަރ" ނުވަތަ އެކުވެރިންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވާ ފިއްތުންތަކަކީ ކިޔަވާ ކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

ޕިއަރ ޕްރެޝަރ އަކީ ކޮބާ؟
ޕިއަރ ޕްރެޝަރ އަކީ ތިމާއާ އެއް އުމުރެއްގެ ނުވަތަ އެއް މާހައުލެއްގައި އުޅޭ އެކުވެރިންގެ ފަރާތުން، ވަކި ގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމަށް ނުވަތަ ވަކި ކަމެއް ކުރުމަށް ކުރިމަތިވާ ނުފޫޒެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހެޔޮ ކަންކަމަށް ހިތްވަރު ދިނުން ހިމެނުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ގިނަ ފަހަރަށް މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރަނީ އަމިއްލަ އަޚްލާޤާއި، އުސޫލުތަކާއި، އަދި އިސްލާމީ ރީތި އާދަކާދަތަކާ ޚިލާފު ކަންކަމަށް އެކުވެރިން ބާރުއަޅާ ހާލަތްތަކުގައެވެ.

ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ބައެއް ނިޝާންތައް
އެކުވެރިންގެ ނޭދެވޭ ނުފޫޒުގެ ތެރެއަށް ވަދެވޭކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ވިސްނުން މުހިންމެވެ:

1. އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވުން.
2. އެކުވެރިންގެ މެދުގައި ބާކީވެދާނެތީ ބިރުގަތުން.
3. ތިމާ ކުރާހިތްނުވާ ނުވަތަ ނުބައި ކަމެއްކަން އެނގޭ ކަމެއް، ހަމައެކަނި އެކުވެރިންގެ ރުހުން ހޯދުމަށްޓަކައި ކުރުން.
4. ކިޔެވުމަށް ދޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވެ، އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތަކުން ބޭރުވުން.

ނޭދެވޭ ނުފޫޒުން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތްތައް
އެކުވެރިންގެ ފިއްތުންތަކުން ސަލާމަތްވެ، އަމިއްލަ ޝަޚްސިއްޔަތު ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންކަން:

• އަމިއްލަ އުސޫލުތަކުގައި ސާބިތުވުން: ތިމާ ގަބޫލުކުރާ އިސްލާމީ ހަމަތަކާއި ރީތި އުޅުމުގައި ދެމިހުރުމަކީ އެހެން މީހުންގެ ނުފޫޒުން ދިފާއުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.
  • "ނޫނެކޭ" ބުނަން ދަސްކުރުން: އެކުވެރިއަކު ނުބައި ކަމަކަށް ދައުވަތު ދީފިނަމަ، އަދަބުވެރިކަމާއެކު އެކަމަށް އިންކާރުކުރުމުގެ ހިތްވަރު ހުންނަންވާނެއެވެ.
  • ރަނގަޅު އެކުވެރިން އިޚްތިޔާރުކުރުން: ދީނީ ކަންކަމަށް ބާރުއަޅާ، ކިޔެވުމަށް ލޯބިކުރާ ހެޔޮލަފާ ރަހުމަތްތެރިންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ލިބޭ ބޮޑު ބާރެކެވެ.

އަމަލީގޮތުން އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތައް

1. އަމިއްލަ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން: ތިމާ ގަބޫލުކުރާ ދީނީ އަދި އަޚްލާޤީ އުސޫލުތަކަކީ ކޮބައިކަން ކުރިއާލާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ސާފުކޮށްދޭށެވެ. މިއީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫންކަން ކުރިންވެސް ނިންމާފައި އޮތުމުން، ގޮތް ނިންމަން ފަސޭހަވާނެއެވެ.
2. ހަރުދަނާކަމާއެކު މުއާމަލާތްކުރުން: މީހަކު ކަމަކަށް އެދޭއިރު، އެކަމަކީ ތިމާ ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫންނަމަ ފަސްނުޖެހި "ނޫނެކޭ" ބުނާށެވެ. މިސާލަކަށް: "ޝުކުރިއްޔާ، އެކަމަކު އަހަރެން ތިޔަ ކަމެއް ކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން" ފަދަ ބަހެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.
3. ރައްކާތެރި ބަހަނާއެއް ބޭނުންކުރުން: ކުއްލިއަކަށް ކުރިމަތިވާ ފިއްތުންތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، "މިއަދު ގޭގައި ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް އެބައޮތް" ފަދަ ވާހަކައެއް ބުނެ އެ މާހައުލަކުން ދުރުވެވިދާނެއެވެ.
4. އެއްގޮތަކަށް ވިސްނާ އެކުވެރިން ހޯދުން: ތިމާގެ ވިސްނުމާއި އުޅުން ހުންނަ ފަދަ ހެޔޮލަފާ ކުދިންނާ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަކީ ނޭދެވޭ ނުފޫޒުތަކުން ދިފާއުވުމަށް ލިބޭ ބޮޑު ބާރެކެވެ.
5. އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑުކުރުން: ތިމާއަކީ އަމިއްލަ ޝަޚްސިއްޔަތެއް އޮތް، މިނިވަންކަމާއެކު ގޮތް ނިންމޭނެ މީހެއްކަން ގަބޫލުކުރާށެވެ. އިތުބާރު ހުންނަ ކުދިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަކީ އެހެން މީހުންނަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.
6. އިތުބާރު ހުރި ފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުން: ފިއްތުންތައް ބޮޑުވެ، ނަފްސާނީ ގޮތުން ދަތިވާނަމަ މައިންބަފައިން ނުވަތަ މުދައްރިސުންގެ ލަފާ ހޯދާށެވެ. ކަންކަން ހިއްސާކުރުމަކީ ހައްލު ހޯދަން ފަސޭހަވާނެ ކަމެކެވެ.
7. މާހައުލު ބަދަލުކުރުން: ވަކި އެކުވެރިންތަކެއްގެ ފަރާތުން އަބަދުވެސް ނޭދެވޭ ކަންކަމަށް ބާރުއަޅާނަމަ، އެފަދަ މާހައުލުތަކުން ދުރުވުމަކީ އެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ.

ތިމާގެ އަޚްލާޤާއި އަމިއްލަ އުސޫލުތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ އެއްވެސް އެކުވެރިކަމަކަށްވުރެ މުހިންމު ކަމެއްކަން އަބަދުވެސް ހަނދާން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އެހެން މީހެއްގެ ރުހުން ހޯދުމަށްވުރެ، ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ގަދަރާއި ކަރާމާތް ރައްކާތެރިކުރުމަށް އިސްކަންދޭންވާނެއެވެ.