އިޙްތިރާމަށް އެދުމުގެ ކުރިން، އެހެންމީހުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރަން ދަސްކުރަންޖެހޭ

އިޙްތިރާމަކީ އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެދޭ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އެހެންމީހުންގެ ފަރާތުން އަހަރެމެން އުއްމީދުކުރާ މިންވަރަށް، އެމީހުންނަށް އަހަރެމެން އިޙްތިރާމްކުރަންތޯ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކޮށްލެވެނީ ކިތައް ފަހަރު ބާވައެވެ؟

ކްލާސްރޫމްތަކާއި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާއި، އާއިލީ ގުޅުންތަކާއި އަދި މީސްމީޑިއާގެ މަންސަތަކުގައި، އެހެންމީހުންގެ ފަރާތުން އަޅާނުލުމާއި، އިހާނެތިކޮށް ހިތުމާއި، ވާހަކަ ދައްކަނިކޮށް މެދުކަނޑާލުމާއި، ބޭއިންސާފުން ކަންތައްތައް ކުރާކަމުގެ ޝަކުވާތަކަކީ ވަރަށް ގިނައިން އިވޭ އަޑުތަކެކެވެ. "އަހަންނަށް އިޙްތިރާމްކުރާށޭ" ބުނުމަކީ އާންމު ކަމަކަށް ވެފައިވީ ނަމަވެސް، އިޙްތިރާމަކީ ހަމައެކަނި އެހެންމީހުންގެ ކިބައިން މަޖުބޫރުން ހޯދޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަހަރެމެންގެ ބަސްމަގާއި، އުޅުމާއި، އަދި މީހުންނާ މުޢާމަލާތްކުރާ ގޮތުން ދައްކުވައިދޭންޖެހޭ އަގުހުރި ސިފައެކެވެ.

އެމެރިކަން ފްސައިކޮލޮޖިކަލް އެސޯސިއޭޝަން (އޭ.ޕީ.އޭ) އިން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، އިޙްތިރާމަކީ އެހެން މީހަކަށް ދެވޭ ޤަދަރާއި، ޝަރަފާއި، އަދި އަޅާލުން ދައްކުވައިދޭ އުޅުމެކެވެ. އަދި މިއީ މީހުންގެ މެދުގައި ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމެއްކަންވެސް އެ ޖަމްޢިއްޔާއިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

އެހެންކަމުން، އިޙްތިރާމް ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި "ޝުކުރިއްޔާ" އޭ ނުވަތަ "ލައްބަ" އޭ ބުނުމަށްވުރެ ފުޅާ ކަމެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެހެން މީހަކު ވާހަކަދައްކާއިރު ރަނގަޅަށް އަޑުއެހުމާއި، ތަފާތު ޚިޔާލުތަކަށް ފުރުޞަތު ދިނުމާއި، މީހުންގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާއި އިމަށް ބޯލެނބުމާއި، އިންސާފުން ކަންކަން ކުރުމާއި، އަދި ކޮންމެ އިންސާނަކީވެސް އޭނާގެ އަމިއްލަ ކަރާމާތެއް އޮތް މީހެއްކަން ގަބޫލުކުރުން ހިމެނެއެވެ.

އިޙްތިރާމްކުރުމަކީ ހުރިހާ ކަމަކަށް އެއްބަސްވުމެއް ނޫން

އިޙްތިރާމާ ގުޅޭގޮތުން ދަސްކުރަންޖެހޭ އެންމެ މުހިންމު ފިލާވަޅަކީ، އިޙްތިރާމްކުރުމާއި ކަންކަމުގައި އެއްބަސްވުމަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެއް ކަމެވެ.

ދެ ދަރިވަރަކު ކަމަކާ މެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ޚިޔާލު ތަފާތުވީ ނަމަވެސް، އެކަކު އަނެކަކުގެ ވާހަކަ އަޑުއެހިދާނެއެވެ. އޮފީހެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ދެ މުވައްޒަފަކު، ކަމެއް ނިންމާނެ ގޮތަކާ މެދު ތަފާތު ޚިޔާލު ގެންގުޅުނު ނަމަވެސް، އެކަކު އަނެކަކުގެ އަބުރަށް އުނިކަމެއް ނާންނާނެހެން މުޢާމަލާތް ކުރެވިދާނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން، މައިންބަފައިންނާއި ދަރިންގެ މެދުގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ހުރި ނަމަވެސް، އެކަކު އަނެކަކަށް ޤަދަރާއެކު ވާހަކަދެއްކިދާނެއެވެ.

އޭ.ޕީ.އޭ ގެ އަޚްލާޤީ އުޞޫލުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، އިންސާނުންގެ ޙައްޤުތަކާއި ކަރާމާތަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ ތެރޭގައި، އަހަރެމެންނާ ތަފާތު ވިސްނުމެއް ނުވަތަ ޚިޔާލެއް ގެންގުޅޭ މީހުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރުންވެސް ހިމެނެއެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، ޚިޔާލު ތަފާތުވުމަކީ އަނެކާ ދަށު ދަރަޖައަކަށް ވައްޓާލުމަށް ލިބޭ ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.

ނެލްސަން މަންޑޭލާގެ ފިލާވަޅު

ބޮޑެތި ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް ހުންނަ މީހުންގެ މެދުގައިވެސް އިޙްތިރާމް އޮވެދާނެކަން ތާރީޚުން ސާބިތުކޮށްދެއެވެ.

ނެލްސަން މަންޑޭލާ އާއި އެފް.ޑަބްލިޔު. ޑި ކްލާކް އަކީ ދެކުނު އެފްރިކާގެ ސިޔާސީ މައްސަލަތަކުގައި އިދިކޮޅު ދެ ފިކުރެއްގެ ދެ ބޭފުޅުންނެވެ. ނަމަވެސް، މަންޑޭލާ ފަހުން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ދެ ބޭފުޅުންގެ މެދުގައި އޮތް ބޮޑެތި ތަފާތުތަކާއެކުވެސް، އެކަކު އަނެކަކަށް އަސާސީ އިޙްތިރާމެއް ބެހެއްޓުމަކީ ދެ ފަރާތުގެ މެދުގައި މަޝްވަރާތައް ކުރުމަށް މަގުފަހިވި މުހިންމު ސަބަބެކެވެ.

ނެލްސަން މަންޑޭލާ ފައުންޑޭޝަނުން ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ބަޔާނެއްގައިވާ ގޮތުން، އެ ދެ ބޭފުޅުންގެ މެދުގައި އޮތް އިޙްތިރާމަށް ދުވަހަކުވެސް އުނިކަމެއް ނާދެއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކުގެ އިޚްލާޞްތެރިކަން ގަބޫލުކުރުމަކީ ތާރީޚީ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވުނު ސަބަބެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އިޙްތިރާމް ކުރުމަކީ ތަފާތުތައް ފޮހެލުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ގުޅުންތައް ނުކަނޑައި ތަފާތުތަކާއެކު ކުރިއަށް ދިއުމަށް ލިބޭ ފުރުޞަތެކެވެ.

ކްލާސްރޫމްގައި އިޙްތިރާމް ދަސްކޮށްދިނުން

ކުޑަކުދިންނާއި ޒުވާނުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރަން ދަސްވަނީ ދިރިއުޅުމުގެ އާދައިގެ ކަންކަމުގެ ތެރެއިންނެވެ.

ދަރިވަރަކަށް ދެވޭ ނުބައި ޖަވާބަކަށް އެހެން ކުއްޖަކު މަލާމާތްކުރުމަކީ އެ ކުއްޖާއަށް މަޖަލަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މަލާމާތް ރައްދުވާ ކުއްޖާއަށް އެއީ ލަދުވެތި އަދި މާޔޫސްކުރުވަނިވި ކަމެކެވެ. މުދައްރިސަކު ދަރިވަރެއްގެ ސުވާލަށް ރަނގަޅަށް އަޑުއެހުމަކީ، އެ ކުއްޖާގެ ބަހަށް އަގުދެވޭކަން އަންގައިދޭ ކަމެކެވެ.

ހަމައެފަދައިން، އެހެން މީހުން ވާހަކަދައްކާއިރު އަޑުއެހުމާއި، އާންމު ތަންތަނަށް ރައްކާތެރިވުމާއި، މުދައްރިސުންނާއި ކްލާސް ކުދިންގެ އަގުވަޒަންކުރުމަކީ ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ފެންނަންޖެހޭ އިޙްތިރާމެވެ. އިޙްތިރާމް އޮންނަ ކްލާސްރޫމަކީ ޚިޔާލު ތަފާތުވުން ނޯންނަ ތަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކު ދަށު ދަރަޖައަކަށް ވައްޓާނުލައި ޚިޔާލު ފާޅުކުރެވޭ ތަނެކެވެ.

ޑިޖިޓަލް ދުނިޔޭގައި އިޙްތިރާމް

އިންޓަނެޓްގެ ދުނިޔޭގައި އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

ސްކްރީނެއްގެ ފުރަގަހުގައި ތިބެގެން، މީހުންނާ ކުރިމަތިލައިގެން ބުނަން ނުކެރޭނެ ފަދަ ހަރުކަށި ބަސްތައް ބައެއް މީހުން ބުނެއެވެ. ކުޑަ ޚިޔާލު ތަފާތުވުމެއް ބޮޑު ޒުވާބަކަށް ބަދަލުވެ، އެކަކު އަނެކަކަށް ހަޖޫޖެހުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ. މީސްމީޑިއާގައި ކުރެވޭ އެންމެ ކޮމެންޓެއްގެ ސަބަބުން މަދު މިނެޓުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރައެވެ.

އެހެންކަމުން، އިންޓަނެޓްގައި ކޮމެންޓެއް ކުރަން ފިއްތާލުމުގެ ކުރިން އަމިއްލަ ނަފްސާ ތިން ސުވާލެއް ކޮށްލުން މުހިންމެވެ:
މިއީ ތެދު ވާހަކައެއްތޯ؟ މިއީ ބުނުން މުހިންމު ވާހަކައެއްތޯ؟ އަދި މިއީ އިޙްތިރާމް އެކުލެވޭ ވާހަކައެއްތޯ؟

އިޙްތިރާމާއެކު މުޢާމަލާތް ކުރުމަކީ އުނދަގޫ ވާހަކަތައް ދެއްކުމުން އެއްކިބާވުމެއް ނޫނެވެ. ނަފްސާނީ ޢިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި، ޚިޔާލު ތަފާތުވާ ކަންކަމުގައިވެސް އިޙްތިރާމާއެކު ބިނާކުރަނިވި ގޮތެއްގައި މަޝްވަރާކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ކުދިކުދި ކަންތައްތަކުން ބޮޑު ބަދަލެއް

އިޙްތިރާމަކީ ހަމައެކަނި ބޮޑެތި މުނާސަބަތުތަކުގައި ފެންނަންޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އެކަން ފެންނަނީ އަހަރެމެން ކުރާ ކުދިކުދި ކަންތައްތަކުންނެވެ.

މީހަކަށްޓަކައި ދޮރު ހުޅުވައިދިނުން، މީހަކު ވާހަކަދައްކާއިރު ފޯނަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި އަޑުއެހުން، މަސައްކަތު މީހުންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރުން، ދުވަސްވީ މީހަކު ވާހަކަދައްކާއިރު މެދުކަނޑާނުލައި އަޑުއ

އަޑުއެހުން، އެހެން މީހެއްގެ މަސައްކަތުގެ އަގުވަޒަންކުރުން، ކުށެއް ކުރެވުމުން މަޢާފަށް އެދުން، މީހެއްގެ ބަހުރުވައަށް ނުވަތަ ސިފައަށް މަލާމާތް ނުކުރުން، އަދި މީހެއްގެ ފޮޓޯއެއް ހިއްސާކުރުމުގެ ކުރިން ހުއްދަ ހޯދުން ފަދަ ކަންކަމީ އާދައިގެ ކަންކަމަށް ފެނުނަސް، މިއީ އަނެކާގެ ކަރާމާތް ގަބޫލުކުރާކަން އަންގައިދޭ ވަރަށް ބާރުގަދަ މެސެޖުތަކެކެވެ.

އަހަރެމެން ކުރާ އިޙްތިރާމް އަހަރެމެންނަށް ލިބުން

އިޙްތިރާމަށް މަޖުބޫރުކުރުމާއި އިތުބާރު ހޯދުމަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެކެވެ. މުވައްޒަފުންނާ ދިމާލަށް އަބަދު ހަޅޭއްލަވާ މީހަކަށް، އޭނާގެ މަޤާމުގެ ގޮތުން އެކަނި އިޙްތިރާމް ލިބޭނެ ކަމަށް އުއްމީދު ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެހެންމީހުންގެ ވާހަކަ އަޑުނާހާ މައިންބަފައިންނަށް، އެމީހުންގެ ދަރިންނަކީ އަޑުއަހާ ކުދިންނަށް ވާނެކަމަށް އުއްމީދު ނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ކްލާސް ކުދިންނަށް އިހާނެތިކޮށް ހިތާ ދަރިވަރަކަށް، އޭނާއަށް ކުށެއް ކުރެވޭ ހިނދު އެހެން ކުދިންގެ ފަރާތުން އޯގާތެރިކަމެއް ނުލިބޭނެއެވެ.

އިޙްތިރާމަކީ ނަމޫނާއިން ދަސްވާ ކަމެކެވެ. ކުޑަކުދިން ބަލަނީ ބޮޑެތި މީހުން ފިހާރަވެރިންނާއި، އަވަށްޓެރިންނާއި، މުދައްރިސުންނާއި، އަދި ބޭނުން ނުދަންނަ މީހުންނާ މުޢާމަލާތްކުރާ ގޮތެވެ. ގޭތެރޭގައާއި އިންޓަނެޓްގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ހައްލުކުރާ ގޮތް އެކުދިން އޮބްޒާވް ކުރެއެވެ. ބޮޑެތި މީހުންގެ ފަރާތުން ތަކުރާރުކޮށް ފެންނަ ކަންތައްތަކަކީ އެއީ އާންމު އުޞޫލު ކަމުގައި ކުދިން ބަލައިގަނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިޙްތިރާމް ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ސިފައެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ޒިންމާއެކެވެ.

"އަހަންނަށް އިޙްތިރާމްކުރާށޭ" ބުނުމުގެ ކުރިން

މީހަކު އަހަރެމެންނަށް އިޙްތިރާމް ނުކުރާ ކަމަށް އިޙްސާސްވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެކަމަށް އެދުމުގެ ކުރިން މަޑުޖެހިލައި އަމިއްލަ ނަފްސާ މި ސުވާލުތައް ކޮށްލުން ބުއްދިވެރިއެވެ. އަހަރެމެން އެމީހުންގެ ވާހަކަ އަޑުއެހިން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނާ އަދަބުވެރިކަމާއެކު ވާހަކަދެއްކިން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންގެ ޚިޔާލު ތަފާތުވުމަށް ފުރުޞަތު ދިނިން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމަށް އިޙްތިރާމްކުރިން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނާ މެދު އިންސާފުން ކަންތައް ކުރިން ހެއްޔެވެ؟ އަދި އަހަރެމެން އަމިއްލަ ނަފްސަށް އެދޭ ފަދަ ޤަދަރެއް އެމީހުންނަށް ދިނިން ހެއްޔެވެ؟

މި ހުރިހާ ސުވާލެއްގެ ޖަވާބަކީ އަބަދު "އާނއެކޭ" ކަމަށް ނުވެދާނެއެވެ. އިޙްތިރާމަކީ އަބަދުވެސް ދަސްކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށް ވަނީ އެހެންވެއެވެ. އިޙްތިރާމް ކުރުމަކީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަނުހުރުމެއް ނުވަތަ ބަލިގަބޫލުކުރުމެއް ނުވަތަ ހުރިހާ ކަމަކަށް އެއްބަސްވުމެއްވެސް ނޫނެވެ. މީހަކަށް އިޙްތިރާމްކުރަމުންވެސް އަމިއްލަ ގޮތުގައި ސާބިތުވެ ހުރެވިދާނެއެވެ. މުދައްރިސަކަށް ދަރިވަރަކު އިސްލާހުކުރެވޭނީ އެކުއްޖާ ލަދުގަންނުވާނުލައެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ދަރިން އަދަބުވެރިކުރެވޭނީ އެކުދިންގެ ޤަދަރު ކުޑަނުކޮށްލައެވެ. އަދި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި މީހާއަށް ހަމަލާނުދީ އޭނާގެ ޚިޔާލަށް ގޮންޖަހާލެވިދާނެއެވެ.

އެންމެ ފަހުން، އިޙްތިރާމްގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އަސާސަކީ މިއީއެވެ: އެހެން މީހުން އަހަރެމެންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމަށް އެދުމުގެ ކުރިން، އަހަރެމެން އެމީހުންނާ މެދު ކަންތައްކުރާ ގޮތުން އެ އިޙްތިރާމް ފެންނަން އޮތްކަން ޔަގީންކުރާށެވެ. ސަބަބަކީ އިޙްތިރާމަކީ ހަމައެކަނި އަހަރެމެންނަށް ލިބެންޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަހަރެމެން އަމަލީ ގޮތުން ދައްކަންޖެހޭ ސިފައެކެވެ.