ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްކޫލުތަކަށް ބޭނުންވަނީ ކޮން ބަދަލުތަކެއް؟

ކުލާސްރޫމުގައި ކިޔަވައިދޭ ސަގާފީ ގޮތްތަކުން ދުރަށްޖެހި، އަމަލީ ތަޖުރިބާއާއި ދަރިވަރުން އިސްވާ އުނގެނުމުގެ ނިޒާމަކަށް އަމާޒުހިފާއިރު، ރާއްޖެއަށް މިއަދު އޮތް އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ: އިމްތިހާނުތަކުގެ އިތުރުން، ދިރިއުޅުމުގެ އަމަލީ މައިދާނަށާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލަށާއި، ބަދަލުވަމުންދާ މުސްތަގުބަލަށް ކުދިން ތައްޔާރުކޮށްދޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

21 ވަނަ ގަރުނާއެކު އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުމަށާއި، މަސައްކަތްތަކަށާއި، މުއާމަލާތްކުރާ ގޮތަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސާއި، ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން މުޅި ދުނިޔެ ދަނީ ބަދަލުވަމުންނެވެ. މި ބަދަލުތަކާއެކު، ތައުލީމުގެ މަގުސަދާއި، މިހާރު ކިޔަވައިދޭ ގޮތްތަކުން މުސްތަގުބަލަށް ކުދިން ތައްޔާރުކުރެވޭތޯ ސުވާލު އުފެދެއެވެ.

ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުން ލިބޭ އިލްމަށްވުރެ ބޮޑަށް، ބިނާކުރުވަނިވި ފާޑުކިޔުންތަކާއި ބުއްދިން ވިސްނުމާއި، އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، މުއާމަލާތްކުރުމާއި، ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމާއި، މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމުގެ ހުނަރު ދަރިވަރުންގެ ކިބައިގައި އަށަގަންނުވަން ޖެހެއެވެ. އަދި އުނގެނޭ އެއްޗެއް އަމަލީ ދިރިއުޅުމުގައި ބޭނުންކުރަން ދަސްކޮށްދިނުން މުހިންމެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކާ ޚިލާފަށް ޖަޒީރާ ގައުމަކަށްވުމުން، ރާއްޖެއަށް މިކަމުގައި ވަކި ހާއްސަ ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ފެންވަރު ރަނގަޅު ތައުލީމު ހުރިހާ ރަށަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، މުދައްރިސުން ހޯދުމާއި، ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކުރުމަކީ މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ރިޔާއަތްކޮށް މިއަދު އޮތް ސުވާލަކީ ކުދިން އުނގެނެންވީ ކޯއްޗެއްތޯ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އުނގެނެންވީ ކިހިނެއްތޯ އާއި، ސްކޫލުން ނިމިގެން ނުކުންނައިރު ދިރިއުޅުމަށް ތައްޔާރުވެފައިވަނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ ވެސް އެއީ ކުރަންޖެހޭ ސުވާލެކެވެ.

ސަގާފީ ކްލާސްރޫމްތައް އަދިވެސް ފުދޭތަ؟
ޒަމާނުއްސުރެ ތައުލީމު ބިނާވެފައިވަނީ ފޮތްތަކަށާއި، ކްލާހުގައި ދޭ އިރުޝާދުތަކަށާއި، ލިޔުމުންދޭ މަސައްކަތްތަކާއި އިމްތިހާނުތަކަށެވެ. މިއީ އަސާސީ އިލްމު އުނގަންނައިދިނުމަށް މުހިންމު ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް، ހަމައެކަނި ހިތުދަސްކުރުމާއި އިމްތިހާނުގެ ނަތީޖާއަށް އިސްކަންދޭ ނިޒާމަކުން، މުސްތަގުބަލަށް ބޭނުންވާ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގެ ހުނަރުތަކެއް ނުލިބިދާނެއެވެ.

އޯއީސީޑީ ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ އިދާރާތަކުން ބާރުއަޅަނީ ދަރިވަރުންގެ ހުނަރާއި، ސުލޫކާއި، އަދި އަމިއްލައަށް ކަންކަން ނިންމުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށެވެ. މުސްތަގުބަލަށް ތައްޔާރުކޮށްދޭ ތައުލީމަކީ މައްސަލަތައް ހައްލުކޮށް، އާ އުފެއްދުންތައް އުފައްދައި، އަމިއްލަ ނިންމުންތަކަށް ޒިންމާދާރުވާން ދަސްކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.

މީގެ މާނައަކީ މާއްދާތަކާއި އިމްތިހާނުތައް ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކިޔަވާ އެއްޗަކާއި އަމަލީ ދިރިއުޅުމާ ގުޅުވައިލުމެވެ. މިސާލަކަށް، ހިސާބު މާއްދާގައި ގޭގެ ބަޖެޓު ހެދުމާއި، ވިޔަފާރިއެއްގެ ޚަރަދު ބެލުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނިދާނެއެވެ. ސައިންސް މާއްދާގައި ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތައް ދިރާސާކުރުން ހިމެނިދާނެއެވެ. މިއީ އުނގެނޭ އެއްޗެއްގެ ބޭނުންތެރިކަން ދަރިވަރުންނަށް އިހުސާސްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.

ހަމައެކަނި އިމްތިހާނަކަށް ނޫން، ދިރިއުޅުމަށް ތައްޔާރުކުރުން
މާލީ ކަންކަން ބަލަހައްޓާނެ ގޮތާއި ޑިޖިޓަލް ހުނަރުތަކާއި، މުއާމަލާތްކުރުމާއި، ޓީމެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ބޮޑުވަމުން އަންނަ ކުއްޖަކަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި ހުނަރުތަކެވެ. މި ކަންކަން މިހާރު ހުރި މާއްދާތަކުގެ ތެރެއިން ދަސްކޮށްދެވިދާނެއެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް ބަގީޗާ ހެއްދުމާއި، އުފެއްދުންތެރި މަސައްކަތްތައް ދަސްކޮށްދެވިދާނެއެވެ. ބޮޑެތި ކުދިންނަށް ދިރާސާކުރުމާއި، އިޖުތިމާއީ ހަރަކާތްތަކާއި، މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ ހޯދައިދެވިދާނެއެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ކުދިން މަސައްކަތުގެ މާހައުލަށް އަވަހަށް ނެރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ޒިންމާދާރު، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވާ، ދުނިޔެއަށް ލޯހުޅުވިފައިވާ ބަޔަކަށް އެކުދިން ހެދުމެވެ.

އެހެން ގައުމުތަކުން ލިބޭ ފިލާވަޅުތައް
ފިންލޭންޑް ފަދަ ގައުމުތަކުގައި "ފެނޮމިނަން ބޭސްޑް ލާނިންގް" ބޭނުންކޮށްގެން ތަފާތު މާއްދާތައް ގުޅުވައިލައިގެން ކިޔަވައިދެއެވެ. ރާއްޖޭގައިވެސް ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކާއި، ފަރުތައް ހިމާޔަތްކުރުން ފަދަ މައުޟޫއުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން މިފަދަ ޕްރޮޖެކްޓްތައް ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ދަސްކޮށްދޭ ވޮކޭޝަނަލް އެޑިޔުކޭޥޝަނަކީ ޔުނިވަރސިޓީ ތައުލީމަށްވުރެ ދަށް އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ ދެކުން ބަދަލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމާއި، މަސްވެރިކަމާއި، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ ފަދަ ދާއިރާތަކުން ފަންނީ ތައުލީމު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ރާއްޖެއަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ސްކޫލްތަކަކީ ފެކްޓްރީތަކެއްތަ؟
ސްކޫލުތަކަކީ އެއް ފެންވަރެއްގެ އުފެއްދުންތަކެއް ނެރޭ ފެކްޓްރީތަކަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖަކީ ތަފާތު ގާބިލުކަމާއި ޝައުގުވެރިކަން ހުންނަ ފަރުދެކެވެ. އެހެންކަމުން، އެކުދިންގެ އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ފުރުސަތުދީ، އަމަލީ ގޮތުން ކަންކަން ކުރަން ދަސްކޮށްދޭ ތަނަކަށް ސްކޫލްތައް ވާންޖެހެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ހާލަތާ ގުޅޭ އިސްލާހުތައް
ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ އިސްލާހުތައް ގެންނަންވާނީ ރަށްތަކުގެ ހާލަތަށް ރިއާޔަތްކޮށްގެންނެވެ. މުދައްރިސުން ތަމްރީނުކުރުމާއި، ވަސީލަތްތައް ހަމަކުރުމަކީ މީގެ އަސާސެވެ. ހަމައެކަނި މުގައްރަރު ބަދަލުކުރުމަކުން ނުފުދެއެވެ. ކޮންމެ ރަށެއްގައި ހުންނަ ދަރިވަރަކަށްވެސް ހަމަހަމަ ފުރުސަތުތަކެއް ލިބެންޖެހެއެވެ.

މުދައްރިސުންނަކީ އިސްލާހުގެ މައިބަދަ
އެއްވެސް އިސްލާހެއް މުދައްރިސުންނާ ނުލައި ކާމިޔާބެއް ނުވާނެއެވެ. އާ ގޮތްތަކަށް ކިޔަވައިދޭން މުދައްރިސުންނަށް ތަމްރީނާއި، ވަގުތާއި، ވަސީލަތް ބޭނުންވެއެވެ. އަދި މުދައްރިސުންގެ މަސައްކަތުގެ ބުރަޔަށްވެސް ބަލަންޖެހެއެވެ.

ޓެކްނޮލޮޖީ: ފުރުސަތެއް، އެކަމަކު ހަމައެކަނި ހައްލެއް ނޫން
ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތަކަކީ އުނގެނުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ މުދައްރިސުންގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ދަރިވަރުންނަށް ޓެކްނޮލޮޖީ ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ބޭނުންކުރަން ދަސްކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ.

ރާއްޖެއިން ފަށާނީ ކިހިނެއް؟

1. ދަރިވަރުންނަށް ބޭނުންވާ ހުނަރުތައް ދެނެގަތުން.
2. މުގައްރަރު މުރާޖައާކޮށް، އަމަލީ ބައިތައް އިތުރުކުރުން.
3. ޕައިލެޓް ޕްރޮޖެކްޓްތައް ފަށައި، ތަޖުރިބާ ބެލުން.
4. މުދައްރިސުންގެ ތަމްރީނަށް އިންވެސްޓްކުރުން.
5. އަމަލީ ތަޖުރިބާ ހޯދައިދޭން އެކި މުއައްސަސާތަކާ ގުޅުން ގާއިމުކުރުން.

ތައުލީމީ ކާމިޔާބީގެ ހަގީގީ މިނގަނޑު
ތައުލީމީ ނިޒާމެއްގެ ކާމިޔާބީ މިނެކިރަންވާނީ ހަމައެކަނި އިމްތިހާނުތަކުން ހޯދާ ނަތީޖާއަކުން ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދަރިވަރުންނަކީ ހަރުދަނާ ނިންމުންތައް ނިންމަން ދަންނަ، މުޖުތަމައަށް ފައިދާހުރި، ބަދަލުވަމުންދާ ހާލަތްތަކަށް ހޭނޭ އަދި މުޅި އުމުރަށް އުނގެނުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ހުރި ބަޔަކަށް ވާ މިންވަރަކުންނެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއަށް އޮތް ގޮންޖެހުން ސާފެވެ. ސްކޫލުތަކަކީ ހަމައެކަނި ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ކާމިޔާބު ބަޔަކު ބިނާކުރާ ތަނަކަށް ވުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމަލީ ދުނިޔޭގައި ކާމިޔާބު ހޯދާނެ ބަޔަކު ތައްޔާރުކޮށްދޭ ތަންތަނަށް ވާންޖެހެއެވެ.

މި ލިޔުން ލިޔުމުގައި ބެލި މަސްދަރުތައް:
މި ރިޕޯޓް ބިނާކޮށްފައިވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އަދި ރާއްޖެއާ ގުޅޭ އަންނަނިވި މަސްދަރުތަކުގެ މައްޗަށެވެ:

• އޯއީސީޑީ (OECD) — ފިއުޗަރ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން އެންޑް ސްކިލްސް 2030/2040.
• މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން — މޯލްޑިވްސް އެޑިއުކޭޝަން ސެކްޓަރ ޕްލޭން 2019-2023.
• ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބްރިސްޓަލް، ސްކޫލް އޮފް އެޑިއުކޭޝަން — އެޑިއުކޭޝަން އިން ދަ މޯލްޑިވްސް.
• ޝަފާ އަދި ވުލްފް (2024) — ފިނލޭންޑުގެ ފެނޮމިނަން ބޭސްޑް ލާނިންގްއާ ގުޅޭ ދިރާސާ.

ނޯޓު: ބައިނަލްއަގުވާމީ މިސާލުތަކަކީ ސިޔާސަތުތައް ބައްޓަންކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އުސޫލުތަކެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ނިޒާމަށް ގެންނަ ކޮންމެ އިސްލާހެއް ވާންޖެހޭނީ ރާއްޖޭގެ ހާލަތާ ގުޅޭ އަދި ސްކޫލުތަކުން ލިބޭ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އިސްލާހުތަކަކަށެވެ.