ކިޔަވައިދިނުމުން އުނގެނުމަށް: ދަރިވަރުންގެ ކާމިޔާބީއަށްޓަކައި ފިލާވަޅު ރޭވުމާ މެދު އަލުން ވިސްނާލުން

ޢަބްދުﷲ ނަޞީޙް

ފިލާވަޅު ރޭވުމަކީ މުދައްރިސުންގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަސްއޫލިއްޔަތެވެ. އެއީ ކިޔަވައިދިނުމުގެ މަގުޗާޓެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ކްލާސްރޫމްގެ ހަރަކާތްތައް ތަރުތީބުކޮށް، މުގައްރަރުގެ މަގުސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ. ނަމަވެސް، އާދަކާދައިގެ ގޮތުން ތައްޔާރުކުރާ ގިނަ ފިލާވަޅުތައް ބިނާވެފައި އޮންނަނީ 'އުނގެނުމަށް' ވުރެ ބޮޑަށް 'ކިޔަވައިދިނުމުގެ' މައްޗަށެވެ. އެފަދަ ރޭވުންތަކުގައި ބޮޑަށް އިސްކަންދެވެނީ މުދައްރިސު ކުރާނެ ކަންތައްތަކަށާއި، ކިޔަވައިދޭނެ މާއްދީ ބައިތަކަށާއި، ސިލަބަހުން ކިހާވަރެއް ނިންމޭނެތޯ ބެލުމަށެވެ. މިކަންކަމަކީ މުހިންމު ކަންކަން ކަމުގައި ވިޔަސް، މީގެ މާނައަކީ ދަރިވަރުންނަށް އެ އެއްޗެއް ފަހުމްވެ، ހަނދާނުގައި ހުރެ، ނުވަތަ އަމަލީ ގޮތުން ބޭނުންކުރަން އެނގުމެއް ނޫނެވެ. މިއަދުގެ ބަދަލުވަމުންދާ ތައުލީމީ ނިޒާމުގައި، ފިލާވަޅު ރޭވުމުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކަށް ވާންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ކިޔަވައިދިނުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ދަރިވަރުންގެ 'އުނގެނުމަށް' އިސްކަންދިނުމުގެ މުހިންމުކަން ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.

ކިޔަވައިދިނުމަށް ބިނާކޮށް ތައްޔާރުކުރާ ފިލާވަޅުތައް އާންމުކޮށް ފެށެނީ "މިއަދު އަޅުގަނޑު ކިޔަވައިދޭނީ ކޯއްޗެއް؟" އަދި "މި ބައިތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ފޯރުކޮށްދެވޭނީ ކިހިނެއް؟" ފަދަ ސުވާލުތަކުންނެވެ. މި ހާލަތުގައި މުދައްރިސަކީ ކްލާހުގެ މައި ތަނބެވެ. ފިލާވަޅުގެ ބޮޑުބައި ހޭދަވަނީ މުދައްރިސު މަފްހޫމްތައް ކިޔައިދިނުމުގައާއި، މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގައާއި، ހަރަކާތްތައް ބެލެހެއްޓުމުގައެވެ. މިފަދަ ފިލާވަޅެއް ކާމިޔާބުވީ ކަމަށް ބެލެވެނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުގެ ތެރޭގައި ކިޔަވައިދޭން ނިންމި ބައިތައް ނިންމާލެވުމުންނެވެ. މިއީ ސިލަބަސް ނިންމަން އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ނަމަވެސް، މާނަހުރި އުނގެނުމެއް ހާސިލުވިކަމުގެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. ދަރިވަރުން ވަގުތީ ގޮތުން މައުލޫމާތުތަކެއް ހަނދާން ބެހެއްޓި ނަމަވެސް، ފުންކޮށް ވިސްނުމުގެ ހުނަރާއި، ދިރިއުޅުމުގެ އަމަލީ މައިދާނުގައި އެ އިލްމު ބޭނުންކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ނުލިބިދާނެއެވެ.

މީގެ ބަދަލުގައި، އުނގެނުމަށް ބިނާކުރާ ފިލާވަޅުތައް ފެށެނީ "މިއަދު ދަރިވަރުން އުނގެނޭނީ ކޯއްޗެއް؟" މި ސުވާލުންނެވެ. ވިސްނުމަށް އަންނަ މި ކުޑަކުޑަ ބަދަލުން މުޅި ކިޔަވައިދިނުމުގެ ނިޒާމު ބަދަލުކޮށްލައެވެ. މުދައްރިސު ކުރާ ކަންތައްތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމުގެ ތަޖުރިބާތަކަށާއި، ދަރިވަރުންނަށް ދޭހަވާ މިންވަރަށާއި، ނަތީޖާއަށް ސަމާލުކަންދެވެއެވެ. ފިލާވަޅު ރޭވެނީ ދަރިވަރުންނަށް އެނގެންޖެހޭ ކަންކަމާއި، ދޭހަވާންޖެހޭ މަފްހޫމްތަކާއި، ފިލާވަޅު ނިމޭއިރު ދަރިވަރުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަންޖެހޭ ގާބިލުކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ކިޔަވައިދޭ އުކުޅުތަކާއި، ހަރަކާތްތަކާއި، ވަސީލަތްތައް އަދި ވަޒަންކުރުންތައް ބައްޓަންކުރަނީ މި މަގުސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށެވެ.

އުނގެނުމަށް ބިނާކުރާ ރޭވުންތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އުނގެނުމަކީ ހަރަކާތްތެރި މަރުހަލާއެކެވެ. ދަރިވަރުންނަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތުތަކެއް ބަލައިގަންނަ ބައެއް ނޫނެވެ. އެކުދިން މައުލޫމާތު ދޭހަކުރަނީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެ، ހޯދާ ބަލައި، މަޝްވަރާކޮށް، އަދި އަމަލީ ގޮތުން ކަންކަން ކޮށްގެންނެވެ. އެހެންކަމުން، ފައިދާހުރި ފިލާވަޅުތަކުގައި ދަރިވަރުން އަމިއްލައަށް އުނގެނުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަންޖެހެއެވެ. ގްރޫޕް މަޝްވަރާތަކާއި، މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި، ބަހުސްތަކާއި، މަޝްރޫއުތަކާއި، ތަހުގީގުތައް ފަދަ ހަރަކާތްތަކުން ދަރިވަރުންގެ ފާޑުކިޔައި ވިސްނުމުގެ ހުނަރު ތަރައްގީވެ، އައު އިލްމާއި ކުރީގެ ތަޖުރިބާތަކާ ގުޅުވާލަން ފަސޭހަވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދޭހަވާ މިންވަރު އިތުރުވުމުގެ އިތުރުން، އުނގެނުމަށް ހުންނަ ޝައުގުވެރިކަންވެސް ބޮޑުވެގެންދެއެވެ.

އުނގެނުމަށް ބިނާކުރާ ފިލާވަޅުތަކުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ސިފައަކީ ހިތުދަސްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ދޭހަވުމަށް ބާރުއެޅުމެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ކްލާސްރޫމްތަކުގައި ދަރިވަރުންގެ ކިބައިން އުއްމީދުކުރެވެނީ މައުލޫމާތު ހަނދާން ބަހައްޓައި އިމްތިހާނުގައި އެ ލިޔެދިނުމަށެވެ. މައުލޫމާތު ލިބުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް ނަމަވެސް، ހަގީގީ އުނގެނުމަކީ ދަރިވަރުންނަށް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ބަހުން ކަންކަން ކިޔައިދޭން އެނގުމާއި، އައު ހާލަތްތަކުގައި އެ އިލްމު ބޭނުންކުރަން އެނގުމެވެ. އެހެންކަމުން، އުނގެނުމަށް އިސްކަންދޭ މުދައްރިސުން ފިލާވަޅުތައް ބައްޓަންކުރަނީ ދަރިވަރުންގެ ފުންކޮށް ވިސްނުމުގެ ހުނަރު ތަރައްގީވާނެ ގޮތަށެވެ.

މިފަދަ ކްލާސްރޫމްތަކުގައި 'ވަޒަންކުރުން' (Assessment) ވެސް ތަފާތު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ކިޔަވައިދިނުމަށް ބިނާކުރާ ނިޒާމުގައި ވަޒަންކުރުން އޮންނަނީ ފިލާވަޅު ނިމުމުން، ދަރިވަރުން ހަނދާން ހުރީ ކިހާވަރަކަށްތޯ ބެލުމަށެވެ. ނަމަވެސް، އުނގެނުމަށް ބިނާކުރާ ނިޒާމުގައި، އުނގެނުމުގެ މުޅި މަރުހަލާގައި މެދުނުކެނޑި ވަޒަންކުރުންތައް ކުރިއަށްދާނެއެވެ. ސުވާލުކުރުމާއި، ބަލައި އޮޅުންފިލުވުމާއި، ކުއިޒްތަކާއި، އަދި ދަރިވަރުން އަމިއްލައަށް ކަންކަން ވަޒަންކުރުން ފަދަ ގޮތްގޮތުން މުދައްރިސުން ދަނީ މައުލޫމާތު އެއްކުރަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ދަރިވަރުންނަށް އޮޅުން އަރާފައިވާ ކަންކަން ދެނެގަނެވި، ވަގުތުން ފީޑްބެކް ދީ، ދަރިވަރުންގެ ބޭނުންތަކާ އެއްގޮތަށް ކިޔަވައިދިނުން ބަދަލުކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ވަޒަންކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ފެންވަރު ބަލާ އެއްޗެއްގެ ބަދަލުގައި، އުނގެނުން އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރާ ވަސީލަތަކަށް ވެގެންދެއެވެ.

ކިޔަވައިދިނުމުން އުނގެނުމަށް މިކުރާ ދަތުރަކީ ޒަމާނީ ތައުލީމީ ނަޒަރިއްޔާތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް 'ކޮންސްޓްރަކްޓިވިޒަމް' ނަޒަރިއްޔާ ބުނާގޮތުން، އުނގެނޭ މީހާ އިލްމު ބިނާކުރަނީ އަމަލީ ތަޖުރިބާތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. ވައިގޮޓްސްކީގެ ނަޒަރިއްޔާގައި އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމާއި މަޝްވަރާކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. 'ބްލޫމްސް ޓެކްސޮނޮމީ' އިން ބާރުއަޅަނީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ދަސްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކަންކަން ތަހުލީލުކޮށް، ވަޒަންކޮށް، އަދި އައު އެއްޗެއް އުފެއްދުމުގެ ފެންވަރަށް ދަރިވަރުން ގެންދިއުމަށެވެ.

ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އުނގެނުމަށް ބިނާކޮށް ކިޔަވައިދޭ ކްލާސްރޫމްތަކުގައި ދަރިވަރުންގެ ނަތީޖާ މާ ރަނގަޅެވެ. އެފަދަ މާހައުލުތަކުގައި ކިޔަވާ ކުދިންގެ ފާޑުކިޔައި ވިސްނުމުގެ ހުނަރާއި، އަމިއްލައަށް ކަންކަން ކުރުމުގެ ގާބިލުކަމާއި، މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ ހުނަރު އިތުރުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެކުދިންނަކީ 21 ވަނަ ގަރުނުގެ ގޮންޖެހުންތަކަށް، އެބަހީ އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، މުއާމަލާތްކުރުމާއި، ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ ހުނަރުތަކަށް މާ ބޮޑަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ ކުދިންނެވެ.

ސްކޫލްތަކުގެ އިސްވެރިންނާއި ތައުލީމީ ދާއިރާގެ މަސްއޫލު ވެރިން، އުނގެނުމަށް ބިނާކޮށް ފިލާވަޅު ރޭވުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމަކީ އިސްކަންދޭންޖެހޭ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މުދައްރިސުންގެ ފަންނީ ތަރައްގީގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ބައްޓަންކުރަންވާނީ، ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމުގެ ނަތީޖާތަކަށާއި، އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވުމަށާއި، އުނގެނުމަށްޓަކައި ވަޒަންކުރުމަށް އިސްކަންދޭނެ ގޮތަކަށެވެ. ކްލާސްރޫމްތައް އޮބްޒާވްކުރާއިރު، ބަލަންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި މުދައްރިސު ކުރާ ކަންތައްތަކަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ދަރިވަރުން އުނގެނެނީ ކޯއްޗެއްތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. "ދަރިވަރުން ފިލާވަޅުގައި ބައިވެރިވޭތޯ؟"، "އުނގެނޭކަމުގެ ކޮން ހެކިތަކެއް ފެންނަން ހުރިތޯ؟"، އަދި "އުނގެނެނީ ކޯއްޗެއްކަމާއި އެކަން ކުރަނީ ކީއްވެގެންކަން ދަރިވަރުންނަށް ކިޔައިދޭން އެނގޭތޯ؟" ފަދަ ސުވާލުތަކަކީ ކިޔަވައިދިނުމުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަންކަމެވެ.

މުދައްރިސުންނަށް އުނގެނުމަށް ބިނާކުރާ ރޭވުންތައް ހަރުދަނާކުރެވޭނީ، އުނގެނުމުގެ މަގުސަދުތައް ސާފުކޮށް ކަނޑައަޅައި، ދަރިވަރުންނަށް އޮޅުން އަރާފާނެ ކަންކަން ކުރިއާލައި ދެނެގަނެ، އެކަށީގެންވާ ކިޔަވައިދޭ އުކުޅުތައް އިޚްތިޔާރުކޮށް، ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ ފުރުސަތުތައް ހިމަނައި، އަދި މެދުނުކެނޑި ވަޒަންކުރާނެ ގޮތްތައް ރޭވުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ފިލާވަޅާ މެދު އަލުން ވިސްނާލުމަކީ (Reflection) ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކޮންމެ ފިލާވަޅަކަށްފަހު، މުދައްރިސު ވިސްނަންވާނީ ހަމައެކަނި ފިލާވަޅު ކިޔަވައިދެވުނުތޯއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ދަރިވަރުން ހަގީގަތުގައިވެސް އުނގެނުނުތޯއާއި، އެކުދިންނަށް ދޭހަވިތޯއާއި، އަދި ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުސަދުތައް ހާސިލުވިތޯ ވިސްނަންވާނެއެވެ. މިގޮތަށް އަމިއްލަ މަސައްކަތާ މެދު ވިސްނުމަކީ މެދުނުކެނޑި އިސްލާހުކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

އަސާސީ ގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ތައުލީމުގެ މަގުސަދަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތުތަކެއް ފޯރުކޮށްދިނުމެއް ނޫނެވެ. ކިޔަވައިދިނުމުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރެވޭ ހަގީގީ މިންގަނޑަކީ މުދައްރިސު ބުނާ ބަހެއް ނުވަތަ ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދަރިވަރުން އުނގެނޭ މިންވަރާއި، އެކުދިންނަށް ދޭހަވާ މިންވަރާއި، އަދި އެކުދިންނަށް އެ އިލްމު ބޭނުންކުރަން އެނގޭ މިންވަރެވެ. ކިޔަވައިދިނުމަކީ މަގުސަދެއް ހާސިލުކުރުމަށް އޮތް ވަސީލަތެކެވެ. ނަމަވެސް އެ މަގުސަދަކީ އުނގެނުމެވެ. އެހެންކަމުން، ތައުލީމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން "މިއަދު އަހަރެން ކިޔަވައިދޭނީ ކޯއްޗެއް؟" މި ސުވާލުގެ ބަދަލުގައި "މިއަދު އަހަރެންގެ ދަރިވަރުން އުނގެނޭނީ ކޯއްޗެއް؟" މި ސުވާލަށް އިސްކަންދޭންޖެހެއެވެ. ވިސްނުމަށް އަންނަ މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން، ފިލާވަޅު ރޭވުމަކީ ހަމައެކަނި މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ މަރުހަލާއެއްގެ ބަދަލުގައި، އުނގެނުން ފަރުމާކުރާ މަރުހަލާއަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.

ފައިދާހުރި ތައުލީމީ ނިޒާމަކަށް ބޭނުންވަނީ ކިޔަވައިދިނުމަށްވުރެ ބޮޑަށް އުނގެނުމަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ހަރުދަނާ ވިސްނުމެކެވެ. ކިޔަވައިދިނުމަކީ ތައުލީމީ މަރުހަލާގެ ވަރަށް މުހިންމު ބައެއް ނަމަވެސް، ދަރިވަރުންގެ ކާމިޔާބީ ކަނޑައަޅައިދޭ އަސާސަކީ އުނގެނުމެވެ. ދަރިވަރުންގެ ބައިވެރިވުމާއި، ދޭހަވުމާއި، މާނަހުރި ތަޖުރިބާތަކާއި، އަދި ވަޒަންކުރެވޭފަދަ އުނގެނުމުގެ ނަތީޖާތަކަށް ބިނާކޮށް ފިލާވަޅުތައް ފަރުމާކުރުމުން، ކްލާސްރޫމަކީ ދަރިވަރުން އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވާ ތަނަކަށް ހެދިދާނެއެވެ. ފިލާވަޅު ރޭވުމުގެ އަސާސަކީ އުނގެނުން ކަމުގައި ވެއްޖެނަމަ، ތައުލީމަކީ ކޮންމެ ދަރިވަރަކަށްވެސް މާނަހުރި، ނަތީޖާ ފެންނަ، އަދި ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލަނިވި އެއްޗަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.