ހާލަތާ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ބަދަލުވާ މުދައްރިސް: ކާމިޔާބު އުނގަންނައިދިނުމުގެ ތަޅުދަނޑި

ޢަބްދުﷲ ނަޞީޙް

ތައުލީމީ ދާއިރާއަކީ ދިރުންހުރި، އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކު އައު ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ދާއިރާއެކެވެ. މި ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރައްވާ މުދައްރިސުންނަކީ މުޖުތަމައު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ތަނބުތަކެވެ. އެންމެ ކާމިޔާބު މުދައްރިސުންނަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުގައިވާ މައުލޫމާތު ދަރިވަރުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ "ހާލަތާ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ބަދަލުވާ" (Shape-Shifting) ބައެކެވެ. މިއީ ދަރިވަރުންގެ ބޭނުންތަކާއި، ކްލާސްރޫމުގެ ހާލަތަށް ރިއާޔަތްކޮށް، އަމިއްލަ އުސޫލުތަކާއި ކިޔަވައިދިނުމުގެ ވައްޓަފާޅި ފަސޭހަކަމާއެކު ބަދަލުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ މުދައްރިސުންނެވެ.

މި މަފްހޫމުގެ އަސްލަކީ ކޮންމެ ދަރިވަރަކީވެސް ތަފާތު ހުނަރާއި، ތަފާތު ދުވެލީގައި އުނގެނޭ ކުއްޖެއްކަން ގަބޫލުކުރުމެވެ. އެހެންކަމުން، ހުރިހާ ދަރިވަރުންނަށް އެއް އުސޫލަކުން ކިޔަވައިދިނުމަކީ އެންމެ އެދެވޭ ނަތީޖާ ނެރެވޭނެ ގޮތެއް ނޫނެވެ. ކާމިޔާބު މުދައްރިސަކީ ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރަށް ބަލައި، އުނދަގުލަކާ ނުލައި އެއް ދައުރުން އަނެއް ދައުރަށް ބަދަލުވާ މީހެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު އޭނާއަކީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ މީހެކެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު އޭނާއަކީ ދަރިވަރުންނަށް މަގުދައްކައިދޭ މާލިމީއެކެވެ. އަދި ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި އޭނާއަކީ ދަރިވަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުކޮށްދޭ އެކުވެރިއެކެވެ.

މި ފަލްސަފާ ތަންފީޒުކުރުމަކީ ތައުލީމީ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މިކަމަށްޓަކައި މުދައްރިސުންގެ ފަންނީ ކުރިއެރުމަށް (Professional Development) އިސްކަންދޭންޖެހެއެވެ. މުދައްރިސުންނަކީ ތަފާތު ގިނަ އުސޫލުތައް ބޭނުންކުރަން ދަންނަ، ހުނަރުވެރި ބަޔަކަށް ހެދުމަށް ތަމްރީނު ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ބޭނުންކުރުމާއި، ތަފާތު އުނގެނުމުގެ ހުނަރުތައް (Differentiated Instruction) ކިޔަވައިދިނުމުގެ ތެރެއަށް ވެއްދުން ހިމެނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ކިޔަވައިދިނުން ވަޒަންކުރާ އިރު ބަލަންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ވަކި ލެސަން ޕްލޭނަކަށް ކިޔަވައިދޭތޯ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ކްލާސްރޫމުގައި ދިމާވާ އެކި ހާލަތްތަކަށް މުދައްރިސު އިޖާބަދޭ މިންވަރާއި، ދަރިވަރުންގެ ބޭނުންތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް އޭނާގެ ދައުރު ބަދަލުކުރާ މިންވަރަށް ބަލަންޖެހެއެވެ.

ދަރިވަރުންނަށް އިސްކަންދޭ އުނގެނުމުގެ މާހައުލެއް ބިނާކުރެވޭނީ، މުދައްރިސަކީ އަމިއްލަ މަސައްކަތާ މެދު ފިކުރުކުރާ (Reflective Practitioner) މީހަކަށް ވެގެންނެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ކިޔަވައިދީ ނިމުމަށްފަހު، މިއަދު އަދާކުރެވުނީ ކޮން ދައުރެއްތޯއާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންނަށް ކުރީ ކޮން ފައިދާއެއްތޯ އަމިއްލައަށް ސުވާލުކޮށް، މުސްތަގުބަލުގައި ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ދެނެގަތުމަކީ މުދައްރިސެއްގެ ހުނަރު އިތުރުވާނެ ކަމެކެވެ. މިގޮތުން ދަރިވަރުންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި، އެކުދިންގެ އުނގެނުމުގެ މާހައުލަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ހޭނުމަކީވެސް މުދައްރިސު "ބަދަލުވާންޖެހޭ" މުހިންމު ދާއިރާތަކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ހާލަތާ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ބަދަލުވާ މުދައްރިސަކީ ދަރިވަރުންގެ އިޖުތިމާއީ އަދި އަޚުލާގީ ތަރުބިއްޔަތަށްވެސް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދޭނެ މީހެކެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖަކީ އާއިލީ އަދި އިޖުތިމާއީ ތަފާތު މާހައުލަކުން އަންނަ ކުއްޖަކަށްވާއިރު، އެކުދިންގެ އިހުސާސްތައް ދެނެގަނެ، އެކުދިންނަށް ބޭނުންވާ ލޯތްބާއި އަޅާލުން ދިނުމަކީ ކިޔަވައިދިނުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބަހާއެވެ. މުދައްރިސު އަމިއްލަ ނަފްސު މޮނިޓަރކޮށް، ކްލާސްރޫމުގެ "ވައިބް" ނުވަތަ މާހައުލުގެ މިސްރާބު ހުރިގޮތުން އޭނާގެ އުސޫލުތަކަށް ލުއި ފަސޭހަކަން ގެނައުމަކީ އުނގެނުމުގެ ފޯރި ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.

ކިޔަވައިދިނުމަކީ ހަމައެކަނި ވަޒީފާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ މަތިވެރި ފަންނެކެވެ. އެންމެ ކާމިޔާބު މުދައްރިސުންނަކީ ތަފާތު ހާލަތްތަކުގައި އިސްވެ މަގުދައްކައި، ދަރިވަރުންނާ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވާ ހުނަރުވެރިންނެވެ. މުދައްރިސުންގެ ދައުރުތައް ހާލަތާ އެއްގޮތަށް ބަދަލުކުރަމުން ގެންދިއުމަކީ ދަރިވަރުންނަށް ޝައުގުވެރި، އަދި ނަތީޖާ ނެރެދެވޭނެ އުނގެނުމުގެ މާހައުލެއް އުފެއްދުމަށް އޮތް އެންމެ ކުރު މަގެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމާޒަކީ ކޮންމެ ދުވަހަކު، ކޮންމެ ދަރިވަރަކަށް، އިލްހާމްދީ، ހިތްވަރުދީ، އަދި ބާރުވެރިކުރުވައިގެން އުނގަންނައިދިނުމެވެ.